Wikipedia

Đại học Quốc gia Hà Nội

Viện Đại học công lập tại Việt Nam

Đại học Quốc gia Hà Nội (tiếng Anh: Vietnam National University, Hanoi, viết tắt: VNU hay ĐHQGHN) là một trong hai hệ thống đại học quốc gia của Việt Nam, được đặt dưới sự chỉ đạo trực tiếp của chính phủ và được giao nhiệm vụ giữ vai trò quan trọng trong hệ thống giáo dục của Việt Nam.[5]

Đại học Quốc gia Hà Nội
VNU.logo.jpg
Tòa nhà điều hành Đại học Quốc gia Hà Nội

Lịch sửSửa đổi

Thời thuộc địaSửa đổi

 
Tòa nhà biểu tượng của Đại học Quốc gia Hà Nội

Trước nhu cầu nhân lực bản địa trong bộ máy cai trị thuộc địa, thực dân Pháp đã thành lập Viện Đại học Đông Dương (tiếng Pháp: Université Indochinoise),[6][7] đây là một đại học theo mô hình đa ngành và được đánh giá là thiết chế đại học hiện đại đầu tiên tại Việt Nam. Ban đầu, đại học này có 5 trường thành viên là Trường Luật và Pháp chính, Trường Khoa học, Trường Y khoa Đông Dương, Trường Xây dựng dân dụng và Trường Văn khoa; sau này có mở thêm các trường Y dược, Thú y, Thủy lâm, Sư phạm, Thương mại, Tài chính, Luật khoa hành chánh, Mỹ thuật, và Kiến trúc. Tuy có mục đích ban đầu là đào tạo nhân lực cho bộ máy cai trị thuộc địa, nhưng nhiều nhân vật của cách mạng Việt Nam có xuất thân từ viện đại học này, Trường Chinh (Trường Thương mại), Võ Nguyên Giáp (khoa Luật), Nguyễn An Ninh, Nguyễn Thái Học, Phó Đức Chính, Đặng Thai Mai, Nguyễn Đình Thi, Cù Huy Cận...[8]

Thời hiện đạiSửa đổi

 
Lễ khai giảng ngày 15 tháng 11 năm 1945

Cách mạng tháng 8 năm 1945 thành công, Viện Đại học Đông Dương được đổi tên thành Đại học Quốc gia Việt Nam, tại buổi lễ khai giảng đầu tiên của ngôi trường mới, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trao bằng tốt nghiệp cho các sinh viên cũ của Đại học Đông Dương đã hoàn thành chương trình đào tạo nhưng bị tạm gián đoạn do cuộc đảo chính Nhật-Pháp trước đó.[7]

Khi Pháp trở lại Đông Dương sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Viện Đại học Đông Dương được đổi tên thành Viện Đại học Hà Nội (tiếng Pháp: Université de Hà Nội), đứng đầu là một viện trưởng người Pháp, đồng thời mở một chi nhánh tại Sài Gòn.[8] Trên chiến khu Việt Bắc, năm 1951 Chính phủ Liên hiệp Quốc dân thành lập Trường Khoa học Cơ bản.

Năm 1956, sau ngày giải phóng thủ đô, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội được thành lập[9] tại địa điểm cũ của Viện Đại học Đông Dương, và có giảng viên đến từ Trường Khoa học Cơ bản. Tại Sài Gòn, chi nhánh Viện Đại học Đông Dương tách ra trở thành Viện Đại học Quốc gia Việt Nam.

Năm 1993, chính phủ Việt Nam tổ chức lại ba trường đại học lớn hiện có tại Hà Nội là: Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội I (cũ) và Trường Đại học Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội thành một cơ sở giáo dục lấy tên là Đại học Quốc gia Hà Nội.[10] Đến năm 1999, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội I lại tách khỏi Đại học Quốc gia Hà Nội thành Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.[8]

Cơ cấu tổ chứcSửa đổi

Đại học Quốc gia Hà Nội có cơ cấu tổ chức đặc biệt (so với các trường đại học khác ở Việt Nam) gồm 3 cấp quản lý hành chính:

  • Đại học Quốc gia Hà Nội là đầu mối được Chính phủ giao các chỉ tiêu, kế hoạch hàng năm; có tư cách pháp nhân, có con dấu mang hình Quốc huy. Giám đốc và các Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội do Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm, miễn nhiệm.
  • Các trường đại học, viện nghiên cứu khoa học thành viên; các khoa, trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học và công nghệ; các đơn vị phục vụ công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học trực thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội là các đơn vị cơ sở có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng.
  • Các khoa, phòng nghiên cứu và tương đương thuộc trường đại học, viện nghiên cứu khoa học thành viên và các đơn vị trực thuộc.

Các trường đại học thành viênSửa đổi

  1. Trường Đại học Khoa học Tự nhiên
  2. Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn
  3. Trường Đại học Ngoại ngữ
  4. Trường Đại học Công Nghệ
  5. Trường Đại học Kinh tế
  6. Trường Đại học Giáo dục
  7. Trường Đại học Việt - Nhật

Các khoa trực thuộcSửa đổi

Các khoa trực thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội là các khoa chuẩn bị cho việc thành lập các trường đại học thành viên, hiện tại có 5 khoa trực thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội là:

  1. Khoa Luật
  2. Khoa Y Dược
  3. Khoa Quản trị và Kinh doanh
  4. Khoa Quốc tế
  5. Khoa Các khoa học liên ngành

Các trung tâm đào tạoSửa đổi

  1. Trung tâm Giáo dục Thể chất và Thể thao
  2. Trung tâm Giáo dục Quốc phòng - An ninh

Các viện nghiên cứuSửa đổi

  1. Viện Công nghệ thông tin
  2. Viện Quốc tế Pháp ngữ
  3. Viện Trần Nhân Tông
  4. Viện Vi sinh vật và Công nghệ sinh học
  5. Viện Tài nguyên và Môi trường
  6. Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển
  7. Viện Đảm bảo chất lượng giáo dục

Nhân sựSửa đổi

Hiệu trưởng các trường đại học thành viên, thủ trưởng các đơn vị trực thuộc do Giám đốc ĐHQGHN bổ nhiệm. Là Đại học có số lượng GS, PGS, TSKH, TS số 1 tại Việt Nam với:

Đại học Quốc gia Hà Nội là nơi tập trung đông đảo các giáo sư đầu ngành; lượng giảng viên có học vị thạc sĩ trở lên chiếm 90%.

Đào tạoSửa đổi

Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) là trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học, công nghệ đa ngành, đa lĩnh vực chất lượng cao, được Nhà nước ưu tiên đầu tư phát triển. Hiện tại, ĐHQGHN đang triển khai nhiều chương trình đào tạo thuộc các lĩnh vực khoa học tự nhiên, công nghệ, khoa học xã hội nhân văn, kinh tế, giáo dục, ngoại ngữ…, bao gồm:

  • 147 chương trình đào tạo đại học
  • 182 chương trình đào tạo thạc sĩ
  • 112 chương trình đào tạo tiến sĩ
  • 32 chương trình đào tạo đã được kiểm định AUN

Các cơ sởSửa đổi

Đại học Quốc gia Hà Nội có 7 cơ sở tại :

  1. Quận Cầu Giấy :
    • 144 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội
  2. Quận Hoàn Kiếm :
    • 19 Lê Thánh Tông, Hoàn Kiếm, Hà Nội
  3. Quận Thanh Xuân :
    • 334-336 đường Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội
    • 182 đường Lương Thế Vinh, Thanh Xuân, Hà Nội
  4. Quận Hai Bà Trưng :
    • 16, phố Hàng Chuối (Nhà xuất bản, Nhà in)
    • B7bis, phố Trần Đại Nghĩa (Khoa Việt Nam học và Tiếng Việt – Trường ĐHKHNX&NV)
  5. Tại Hòa Lạc :
    • Xã Thạch Hoà, huyện Thạch Thất, Hà Nội
  6. Tại Ba Vì :
    • Xã Tản Lĩnh, huyện Ba Vì, Hà Nội
  7. Quận Nam Từ Liêm :
    • Đơn nguyên 1 và 2, Khu Ký túc xá Mỹ Đình II, đường Hàm Nghi, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội

Trụ sở chínhSửa đổi

Hiện tại trụ sở chính của Đại học Quốc gia Hà Nội tọa lạc tại địa chỉ: Số 144 Xuân Thuỷ, quận Cầu Giấy, Hà Nội.

Cơ sở Hòa LạcSửa đổi

Ngày 27 tháng 1 năm 1995, Thủ tướng chính phủ có quyết định số 72/TTg về địa điểm Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Theo quyết định này, diện tích đất để quy hoạch xây dựng Đại học Quốc gia Hà Nội là 1000 ha, nằm trong phạm vi đất Nông trường 1A thuộc Huyện Thạch Thất, tỉnh Hà Tây (nay là Hà Nội).

Ngày 23 tháng 8 năm 2002, Thủ tướng chính phủ có quyết định số 702/QĐ-TTg phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chung Đại học Quốc gia Hà Nội tại Hòa Lạc.[11] Số vốn dành cho dự án này tại thời điểm đó là 7320 tỷ đồng. Sau khi hoàn thành, Đại học Quốc gia Hà Nội sẽ trở thành một khu đô thị đại học lớn nhất Việt Nam, với đầy đủ các công trình công cộng bên trong như trường học, bưu điện, bệnh viện, trạm xe buýt, công viên và các khu vui chơi giải trí khác.

Mục tiêu là đến năm 2015 sẽ đưa một số đơn vị trực thuộc lên cơ sở Hòa Lạc, và vào năm 2025 sẽ chuyển toàn bộ Đại học Quốc gia Hà Nội cùng các cơ sở trực thuộc lên cơ sở mới tại Hòa Lạc. Ngày 30 tháng 9 năm 2008, Thủ tướng chính phủ có quyết định số 1404/QĐ-TTg về việc chuyển chủ đầu tư dự án xây dựng Đại học Quốc gia Hà Nội tại Hoà Lạc từ Đại học Quốc gia Hà Nội sang Bộ Xây dựng[12] Số vốn dành cho dự án được ước tính sẽ vào khoảng 2.5 tỉ USD.

Ngày 20/12/2004, Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải đã dự và phát lệnh khởi công Đại học Quốc gia Hà Nội tại Hòa Lạc.

Tháng 12/2014, Đại học Quốc gia Hà Nội đã tiếp nhận các cơ sở đầu tiên tại Hòa Lạc để đưa vào khai thác, sử dụng. Các cơ sở: Khu Nhà công vụ, Khu Ký túc xá số 4.

Ngày 20/12/2014, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã tham dự lễ động thổ Trường Đại học Việt - Nhật thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội.

Giám đốc qua các thời kỳSửa đổi

TTGiám đốcThời gianChức vụ cao nhất
1Nguyễn Văn Đạo1993 - 2001Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
2Đào Trọng Thi2001 - 2007Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam
3Mai Trọng Nhuận2007 - 2013Ủy viên Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực Việt Nam
4Phùng Xuân Nhạ2013 - 2016Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam
5Nguyễn Kim Sơn2016 - nayChủ tịch Hội đồng Đại học học Quốc gia Hà Nội

Thi đua, khen thưởngSửa đổi

TTDanh mụcSố lượng
1Huân chương Sao vàng1
2Huân chương Hồ Chí Minh3
3Anh hùng lao động5
4Huân chương Độc lập hạng Nhất1
5Huân chương Độc lập hạng Ba1
6Huân chương Lao động hạng Nhì25
7Cờ thi đua Chính Phủ5
8Cờ thi đua của Bộ Giáo dục và Đào tạo48
9Bằng khen của Bộ GD&ĐT1.568
10Chiến sĩ thi đua toàn quốc7
11Chiến sĩ thi đua cấp Bộ GD&ĐT238
12Tập thể Lao động xuất sắc1.140
13Nhà giáo Nhân dân62
14Nhà giáo Ưu tú137
15Học sinh đạt giải thưởng Quốc tế, Khu vực249
16Học sinh đạt giải Quốc gia637

Xem thêmSửa đổi

Tham khảoSửa đổi

Liên kết ngoàiSửa đổi