Đại học Quốc gia Hà Nội

Viện Đại học công lập tại Việt Nam

Đại học Quốc gia Hà Nội (tiếng Anh: Vietnam National University, Hanoi, viết tắt: VNU hay ĐHQGHN) là một trong hai hệ thống đại học quốc gia của Việt Nam, được đặt dưới sự chỉ đạo trực tiếp của chính phủ và được giao nhiệm vụ giữ vai trò quan trọng trong hệ thống giáo dục của Việt Nam.[5]

Đại học Quốc gia Hà Nội
Cụm Logo của Đại học Quốc gia Hà Nội.svg
Nha dieu hanh 144 Xuan Thuy 26Jan2005-01s.jpg
Tòa nhà điều hành Đại học Quốc gia Hà Nội
Viết tắtVNU hoặc ĐHQGHN
Tên tiếng AnhVietnam National University, Hanoi
Khẩu hiệuĐạt đỉnh cao dựa vào tri thức
Thông tin chung
Loại hìnhĐại học công lập
Thành lập1906 - Viện Đại học Đông Dương

1945 - Trường Đại học Quốc gia Việt Nam
1956 - Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội

1993 - Đại học Quốc gia Hà Nội
Thành viênTrường Đại học Khoa học Tự nhiên

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Trường Đại học Ngoại ngữ
Trường Đại học Công nghệ
Trường Đại học Kinh tế
Trường Đại học Giáo dục

Trường Đại học Việt - Nhật
Tổ chức và quản lý
Giám đốcPGS.TS Nguyễn Kim Sơn
Phó giám đốcPGS.TS Nguyễn Hoàng Hải
PGS.TS Phạm Bảo Sơn
Giảng viên2.300
Nhân viên4.300
Sinh viên đại học36.015
Sinh viên sau đại học8.250
Thông tin khác
Khuôn viên1.032,94 ha
Địa chỉSố 144 Xuân Thủy, phường Dịch Vọng Hậu, quận Cầu Giấy
Vị tríHà Nội, Việt Nam
Bài hátBài ca Đại học Quốc gia Hà Nội
Websitevnu.edu.vn
Xếp hạng
Xếp hạng quốc gia
QS(2020)Giảm 2[1]
uniRank(2020)Giữ nguyên 1 [2]
Webometrics(2020)Giữ nguyên 1[3]
Xếp hạng châu Á
QS(2020)Giảm 147[1]
Webometrics(2020)Giảm 233
Xếp hạng thế giới
QS(2020)Giữ nguyên 801 - 1000[4]
uniRank(2020)Giảm 1570[2]
Webometrics(2020)Giảm 1133

Lịch sửSửa đổi

Thời thuộc địaSửa đổi

 
Tòa nhà biểu tượng của Đại học Quốc gia Hà Nội

Trước nhu cầu nhân lực bản địa trong bộ máy cai trị thuộc địa, thực dân Pháp đã thành lập Viện Đại học Đông Dương (tiếng Pháp: Université Indochinoise),[6][7] đây là một đại học theo mô hình đa ngành và được đánh giá là thiết chế đại học hiện đại đầu tiên tại Việt Nam. Ban đầu, đại học này có 5 trường thành viên là Trường Luật và Pháp chính, Trường Khoa học, Trường Y khoa Đông Dương, Trường Xây dựng dân dụng và Trường Văn khoa; sau này có mở thêm các trường Y dược, Thú y, Thủy lâm, Sư phạm, Thương mại, Tài chính, Luật khoa hành chánh, Mỹ thuật, và Kiến trúc. Tuy có mục đích ban đầu là đào tạo nhân lực cho bộ máy cai trị thuộc địa, nhưng nhiều nhân vật của cách mạng Việt Nam có xuất thân từ viện đại học này, Trường Chinh (Trường Thương mại), Võ Nguyên Giáp (khoa Luật), Nguyễn An Ninh, Nguyễn Thái Học, Phó Đức Chính, Đặng Thai Mai, Nguyễn Đình Thi, Cù Huy Cận...[8]

Thời hiện đạiSửa đổi

 
Lễ khai giảng ngày 15 tháng 11 năm 1945

Cách mạng tháng 8 năm 1945 thành công, Viện Đại học Đông Dương được đổi tên thành Đại học Quốc gia Việt Nam, tại buổi lễ khai giảng đầu tiên của ngôi trường mới, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trao bằng tốt nghiệp cho các sinh viên cũ của Đại học Đông Dương đã hoàn thành chương trình đào tạo nhưng bị tạm gián đoạn do cuộc đảo chính Nhật-Pháp trước đó.[7]

Khi Pháp trở lại Đông Dương sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Viện Đại học Đông Dương được đổi tên thành Viện Đại học Hà Nội (tiếng Pháp: Université de Hà Nội), đứng đầu là một viện trưởng người Pháp, đồng thời mở một chi nhánh tại Sài Gòn.[8] Trên chiến khu Việt Bắc, năm 1951 Chính phủ Liên hiệp Quốc dân thành lập Trường Khoa học Cơ bản.

Năm 1956, sau ngày giải phóng thủ đô, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội được thành lập[9] tại địa điểm cũ của Viện Đại học Đông Dương, và có giảng viên đến từ Trường Khoa học Cơ bản. Tại Sài Gòn, chi nhánh Viện Đại học Đông Dương tách ra trở thành Viện Đại học Quốc gia Việt Nam.

Năm 1993, chính phủ Việt Nam tổ chức lại ba trường đại học lớn hiện có tại Hà Nội là: Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội I (cũ) và Trường Đại học Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội thành một cơ sở giáo dục lấy tên là Đại học Quốc gia Hà Nội.[10] Đến năm 1999, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội I lại tách khỏi Đại học Quốc gia Hà Nội thành Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.[8]

Cơ cấu tổ chứcSửa đổi

Đại học Quốc gia Hà Nội có cơ cấu tổ chức đặc biệt (so với các trường đại học khác ở Việt Nam) gồm 3 cấp quản lý hành chính:

  • Đại học Quốc gia Hà Nội là đầu mối được Chính phủ giao các chỉ tiêu, kế hoạch hàng năm; có tư cách pháp nhân, có con dấu mang hình Quốc huy. Giám đốc và các Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội do Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm, miễn nhiệm.
  • Các trường đại học, viện nghiên cứu khoa học thành viên; các khoa, trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học và công nghệ; các đơn vị phục vụ công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học trực thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội là các đơn vị cơ sở có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng.
  • Các khoa, phòng nghiên cứu và tương đương thuộc trường đại học, viện nghiên cứu khoa học thành viên và các đơn vị trực thuộc.

Các trường đại học thành viênSửa đổi

  1. Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (VNU University of Science - HUS)
  2. Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (VNU University of Social Sciences and Humanities - USSH)
  3. Trường Đại học Ngoại ngữ (VNU University of Languages and International Studies - ULIS)
  4. Trường Đại học Công Nghệ (VNU University of Engineering and Technology - UET)
  5. Trường Đại học Kinh tế (VNU University of Economics and Business)
  6. Trường Đại học Giáo dục (VNU University of Education)
  7. Trường Đại học Việt - Nhật (VNU Vietnam Japan University)

Các khoa trực thuộcSửa đổi

Các khoa trực thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội là các khoa chuẩn bị cho việc thành lập các trường đại học thành viên, hiện tại có 5 khoa trực thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội là:

  1. Khoa Y Dược (VNU Medicine and Pharmacy - SMP)
  2. Khoa Luật (VNU School of Law - LAW)
  3. Khoa Quản trị và Kinh doanh (VNU Hanoi School of Business and Management)
  4. Khoa Quốc tế (VNU International School - IS)
  5. Khoa Các khoa học liên ngành

Các trung tâm đào tạoSửa đổi

  1. Trung tâm Giáo dục Thể chất và Thể thao
  2. Trung tâm Giáo dục Quốc phòng - An ninh

Các viện nghiên cứuSửa đổi

  1. Viện Công nghệ thông tin
  2. Viện Quốc tế Pháp ngữ
  3. Viện Trần Nhân Tông
  4. Viện Vi sinh vật và Công nghệ sinh học
  5. Viện Tài nguyên và Môi trường
  6. Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển
  7. Viện Đảm bảo chất lượng giáo dục

Nhân sựSửa đổi

Hiệu trưởng các trường đại học thành viên, thủ trưởng các đơn vị trực thuộc do Giám đốc ĐHQGHN bổ nhiệm. Là Đại học có số lượng GS, PGS, TSKH, TS số 1 tại Việt Nam với:

Đại học Quốc gia Hà Nội là nơi tập trung đông đảo các giáo sư đầu ngành; lượng giảng viên có học vị thạc sĩ trở lên chiếm 90%.

Đào tạoSửa đổi

Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) là trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học, công nghệ đa ngành, đa lĩnh vực chất lượng cao, được Nhà nước ưu tiên đầu tư phát triển. Hiện tại, ĐHQGHN đang triển khai nhiều chương trình đào tạo thuộc các lĩnh vực khoa học tự nhiên, công nghệ, khoa học xã hội nhân văn, kinh tế, giáo dục, ngoại ngữ…, bao gồm:

  • 147 chương trình đào tạo đại học
  • 182 chương trình đào tạo thạc sĩ
  • 112 chương trình đào tạo tiến sĩ
  • 32 chương trình đào tạo đã được kiểm định AUN

Các cơ sởSửa đổi

Đại học Quốc gia Hà Nội có 7 cơ sở tại :

  1. Quận Cầu Giấy :
    • 144 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội
  2. Quận Hoàn Kiếm :
    • 19 Lê Thánh Tông, Hoàn Kiếm, Hà Nội
  3. Quận Thanh Xuân :
    • 334-336 đường Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội
    • 182 đường Lương Thế Vinh, Thanh Xuân, Hà Nội
  4. Quận Hai Bà Trưng :
    • 16, phố Hàng Chuối (Nhà xuất bản, Nhà in)
    • B7bis, phố Trần Đại Nghĩa (Khoa Việt Nam học và Tiếng Việt – Trường ĐHKHNX&NV)
  5. Tại Hòa Lạc :
    • Xã Thạch Hoà, huyện Thạch Thất, Hà Nội
  6. Tại Ba Vì :
    • Xã Tản Lĩnh, huyện Ba Vì, Hà Nội
  7. Quận Nam Từ Liêm :
    • Đơn nguyên 1 và 2, Khu Ký túc xá Mỹ Đình II, đường Hàm Nghi, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội

Trụ sở chínhSửa đổi

Hiện tại trụ sở chính của Đại học Quốc gia Hà Nội tọa lạc tại địa chỉ: Số 144 Xuân Thuỷ, quận Cầu Giấy, Hà Nội.

Cơ sở Hòa LạcSửa đổi

Ngày 27 tháng 1 năm 1995, Thủ tướng chính phủ có quyết định số 72/TTg về địa điểm Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Theo quyết định này, diện tích đất để quy hoạch xây dựng Đại học Quốc gia Hà Nội là 1000 ha, nằm trong phạm vi đất Nông trường 1A thuộc Huyện Thạch Thất, tỉnh Hà Tây (nay là Hà Nội).

Ngày 23 tháng 8 năm 2002, Thủ tướng chính phủ có quyết định số 702/QĐ-TTg phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chung Đại học Quốc gia Hà Nội tại Hòa Lạc.[11] Số vốn dành cho dự án này tại thời điểm đó là 7320 tỷ đồng. Sau khi hoàn thành, Đại học Quốc gia Hà Nội sẽ trở thành một khu đô thị đại học lớn nhất Việt Nam, với đầy đủ các công trình công cộng bên trong như trường học, bưu điện, bệnh viện, trạm xe buýt, công viên và các khu vui chơi giải trí khác.

Mục tiêu là đến năm 2015 sẽ đưa một số đơn vị trực thuộc lên cơ sở Hòa Lạc, và vào năm 2025 sẽ chuyển toàn bộ Đại học Quốc gia Hà Nội cùng các cơ sở trực thuộc lên cơ sở mới tại Hòa Lạc. Ngày 30 tháng 9 năm 2008, Thủ tướng chính phủ có quyết định số 1404/QĐ-TTg về việc chuyển chủ đầu tư dự án xây dựng Đại học Quốc gia Hà Nội tại Hoà Lạc từ Đại học Quốc gia Hà Nội sang Bộ Xây dựng[12] Số vốn dành cho dự án được ước tính sẽ vào khoảng 2.5 tỉ USD.

Ngày 20/12/2004, Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải đã dự và phát lệnh khởi công Đại học Quốc gia Hà Nội tại Hòa Lạc.

Tháng 12/2014, Đại học Quốc gia Hà Nội đã tiếp nhận các cơ sở đầu tiên tại Hòa Lạc để đưa vào khai thác, sử dụng. Các cơ sở: Khu Nhà công vụ, Khu Ký túc xá số 4.

Ngày 20/12/2014, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã tham dự lễ động thổ Trường Đại học Việt - Nhật thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội.

Giám đốc qua các thời kỳSửa đổi

TT Giám đốc Thời gian Chức vụ cao nhất
1 Nguyễn Văn Đạo 1993 - 2001 Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
2 Đào Trọng Thi 2001 - 2007 Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam
3 Mai Trọng Nhuận 2007 - 2013 Ủy viên Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực Việt Nam
4 Phùng Xuân Nhạ 2013 - 2016 Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam
5 Nguyễn Kim Sơn 2016 - nay Chủ tịch Hội đồng Đại học học Quốc gia Hà Nội

Thi đua, khen thưởngSửa đổi

TT Danh mục Số lượng
1 Huân chương Sao vàng 1
2 Huân chương Hồ Chí Minh 3
3 Anh hùng lao động 5
4 Huân chương Độc lập hạng Nhất 1
5 Huân chương Độc lập hạng Ba 1
6 Huân chương Lao động hạng Nhì 25
7 Cờ thi đua Chính Phủ 5
8 Cờ thi đua của Bộ Giáo dục và Đào tạo 48
9 Bằng khen của Bộ GD&ĐT 1.568
10 Chiến sĩ thi đua toàn quốc 7
11 Chiến sĩ thi đua cấp Bộ GD&ĐT 238
12 Tập thể Lao động xuất sắc 1.140
13 Nhà giáo Nhân dân 62
14 Nhà giáo Ưu tú 137
15 Học sinh đạt giải thưởng Quốc tế, Khu vực 249
16 Học sinh đạt giải Quốc gia 637

Xem thêmSửa đổi

Tham khảoSửa đổi

Liên kết ngoàiSửa đổi