Leku shqiptar

(Përcjellë nga Leku Shqiptar)

Leku është valuta zyrtare e Shqipërisë (kodi ISO 4217: ALL). Ai ndahet në një 100 (qindarka), megjithëse qindarkat nuk prodhohen më.

Leku shqiptar
Kartëmonedha 1000 lekëMonedha lekë
ISO 4217
KodiALL
Numri008
Eksponenti2
Denominations
Subunit
1100qindarkë
Plurallekë
 qindarkëqindarka
SimboliL
Banknotes
 Përdoret shpesh200 L, 500 L, 1000 L, 2000 L, 5000 L
 Përdoret rrallë10,000 L
Coins
 Përdoret shpesh5 L, 10 L, 20 L, 50 L, 100 L
 Përdoret rrallë1 lek, 50 L(2003)
Demografia
Data e prezantimit16 shkurt 1926
User(s)Shqipëria Shqipëria
Issuance
Central bankBanka e Shqipërisë
 Faqja zyrtarewww.bankofalbania.org
Valuation
Inflation2.1%
 BurimiThe World Factbook, 2009 est.

Emri

Leku është emëruar në nderim të Lekës së Madh.[1] Emri qindarkë vjen nga Gjuha shqipe 100, pra (një qind). Kështu që qindarka e ka kuptimin e njëjtë me centime, cent, centesimo, eurocent, etj.

Historiku

Përpara Lekut

Deri më 1912, Shqipëria përdorte Lira osmane, valutën Otomane. Pas pavarësisë, një periudhë e kaosit politik vonoi paraqitjen e një valute kombëtare deri më 1926. Gjatë kësaj kohe, shumë valuta të jashtme qarkulluan në vëndin tonë, veçantërisht ato të Unionit Monetar Latin. Disa para në letër u prodhuan gjatë kësaj kohe [2]. Kartëmonedhat u prodhuan për Beratin, Gjirokastër, Korçën, Shkodrën dhe Vlorën. Denominimet përfshinin para dhe grosh (baraz me nën-njësitë e lirës Turke), Lirës Italiane, franga argjent , frankës, qint, qindtar dhe skender. Shihni Franga Korçare, Skender Korçar dhe Franku Vlonjat për më shumë.

Leku shqiptar për herë të parë është futur në përdorim nga mbreti Ahmet Zogu në vitin 1924. Emërtimi vjen për nder të Aleksandrit të Madh, mbretit Maqedonas, që ndryshe quhet edhe Leka i Madh ndër shqiptarët, por kryesisht emërtimi vjen në nderim të feudalit Shqiptar Lekë Dukagjini. Leku ka qënë në prerje ari, argjendi dhe bronzi.


Kartëmonedhat

2019–tani[3]
FotojaVleraPërmasatNgjyra kryesorePërshkrimi
PërparaPrapaPërparaPrapa
200 Lekë125 mm x 65 mmKafePortreti i Naim Frashërit dhe në sfond një libër i hapur.Shtëpia e lindjes së Naim Frashërit, një fletë ku janë shkruar vargjet e tij "Ti Shqipëri më jep nder, më jep emrin Shqipëtar", pena e tij dhe nënshkrimet e drejtuesve.
500 Lekë132 mm x 69 mmE kaltërPortreti i Ismail Qemalit (1844-1919), simboli i shqiponjës dhe pena me të cilën u firmos akti i pavarësisë.Ndërtesa ku u bë shpallja e pavarësisë, telegrafi me të cilin u përhap lajmi i shpalljes së pavarësisë dhe dhoma ku u morr vendimi.
1,000 Lekë139 mm x 69 mmJeshilePorteti Pjetër BogdanitKisha katolike e Vaut të Dejës me pamjen e frontespicit të veprës Çeta e profetëve
2,000 Lekë146 mm x 72 mmE purpurtPortreti i Mbretit Gent, sundimtari i fundit i shtetit ilir.Elemente të arkitekturës së antikitetit ilir, si dhe lulja Gentiana.
5,000 Lekë153 mm x 72 mmE verdhëPortreti i Gjergj Kastrioti Skënderbeut sipas Gentile Bellini-tKalaja e Krujës, përkrenarja, monumenti i Skënderbeut mbi kalë në Tiranë dhe nënshkrimet e drejtuesve.
10,000 Lekë160 mm x 72 mmE kuqePortreti i Asdrenit i vendosur në anën e majtë.Simbolet figurative të flamurit kombëtar, vargu i himnit kombëtar “Rreth flamurit të përbashkuar me një dëshir’ e një qëllim”.

Monedhat

Monedhat (1995–tani)[4]
FotojaVleraParametrat teknikëPërshkrimiDatat
PërparaPrapaDiametriTrashësiaMasaMaterialiFormaPërparaPrapaViti i prerjesViti i lëshimit
1 Lek18.1 mm1.6 mm3 gPërzierje bakër-zink / çelik i veshur me bakërE sheshtëVlera nominale dhe degë në formë kurore.Në hark sipër "Republika e Shqipërisë" dhe në hark poshtë vitin e shtypjes së monedhës, në qendër një pelikan.1996, 2008, 20131996
5 Lekë20 mm1.6 mm3.12 gÇelik i veshur me nikelNë hark sipër "Republika e Shqipërisë" dhe në hark poshtë vitin e shtypjes së monedhës, në qendër shqiponjën e flamurit.1995, 2000, 2011, 2014, 20201995
10 Lekë21.25 mm1.5 mm3.6 gPërzierje bakër-nikel-alumin / përzierje bakër-nikel-alumin / çelik i veshur me përzierje bakër-zinkE dhëmbëzuarNë hark sipër "Republika e Shqipërisë" dhe në hark poshtë vitin e shtypjes së monedhës, në qendër Kalaja e Beratit.1996, 2000, 2009, 2013, 20181996
20 Lekë23 mm2 mm4.6 gPërzierje bakër-nikel-alumin / përzierje bakër-nikel-alumin / çelik i veshur me përzierje bakër-zinkNë hark sipër "Republika e Shqipërisë" dhe në hark poshtë vitin e shtypjes së monedhës, në qendër anijen liburne dhe poshtë saj një delfin.1996, 2000, 2012, 2016, 20201996
50 Lekë24.25 mm1.5 mm5.5 gPërzierje bakër-nikelNë hark sipër "Republika e Shqipërisë" dhe në hark poshtë vitin e shtypjes të monedhës, në qendër mbretin ilir Gent.1996, 2000, 20201996
50 Lekë24.25 mm5.5 gpërzierje bakër-nikelVlera nominale, e ndarë me një vijë horizontale dhe në hark sipër "Antikiteti shqiptar".[5][6]Në hark sipër "Republika e Shqipërisë", në hark poshtë "Antikiteti Shqiptar" dhe në qendër të harkut vitin e shtypjes së monedhës, në qendër një helmetë ilire.[5][6]20032004
100 Lekë24.75 mm1.9 mm6.7 gPjesa e jashtme përzierje bakër-nikel / pjesa e brendshme përzierje bakër-alumin-nikelVlera nominale dhe degë në formë kurore.Në hark sipër "Republika e Shqipërisë" dhe në hark poshtë “Teuta, mbretëresha ilire”, në qendër mbretëreshën ilire Teuta dhe poshtë saj vitin e shtypjes së monedhës.20002000

Lidhje të jashme

Referime