Stipa pennata

Stípa pennáta — від траў з роду кавыль (Stipa) сямейства метлюжковыя (Gramineae).

Stipa pennata
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Stipa pennata L.

Сінонімы
гл. у тэксце

Сістэматыка
на Віківідах

Выявы
на Вікісховішчы
ITIS  785024
NCBI  399722
EOL  5816679
GRIN  t:35687
IPNI  402428-1
TPL  kew-414608

Назва

Відавы эпітэт паходзіць ад лац.: pennatus — пяро, яго расліна атрымала за мяккія валаскі, што нагадваюць пер’е, якімі пакрыты яго доўгі асцюк.

Батанічнае апісанне

Гемікрыптафіт. Утварае шчыльную дзярніну, з якой растуць сцёблы да 1,1 м вышынёй.

Сцёблы голыя або слаба-шурпатыя пад вузламі. Сцябловае лісце 4-16 см даўжынёй і да 1,2-3 мм шырынёй, звонку востра-поўсцевае ад шчацінак, якія адхіляюцца. Бясплодныя каласы шэра-зялёныя, 10-15 см даўжынёй, карацейшыя за сцябло; лісце знізу голае і гладкае, зверху голае або злёгку шурпатае; язычкі яйкападобна-даўгаватыя, з адтатурчанай трохкутнай верхавінай.

Венік з 8-17 каласоў; яго вось 11-18 см даўжынёй, голы, на ніжнім вузле з пэндзлікам валасінак; каласковыя лускі 5-7,5 см даўжынёй; ніжняя кветкавая луска 17-21 мм даўжынёй, дзве краявыя палоскі валасінак не даходзяць да аснавання асцюка, сярэдняя значна даўжэй бакавых; асцюк у ніжняй частцы закручаны, часткова шурпаты, у верхняй — пёрысты; голая частка асцюка жаўтлявая, пазней карычневая.

Цвіце ў маі-чэрвені. Пладаносіць у чэрвені-ліпені. Размнажаецца насеннем[3].

Арэал і асяроддзе пасялення

Месцы пасялення — Цэнтральная і Усходняя Еўропа, Перадкаўказзе, Сібір, поўнач Сярэдняй Азіі.

Расліна шырока распаўсюджаная ў стэпах Расіі і Казахстана, таксама асобныя невялікія астраўкі сустракаюцца ў лесастэпавай зоне Заходняй Сібіры на цёплых паўднёвых схілах.

На Украіне — Палессе, баравая тэраса Дняпра, Усходні лесастэп, рачныя і прыморскія пяскі стэпавай часткі краіны. Па рэгіёнах: Кіеўская, Сумская, Чаркаская, Днепрапятроўская, Харкаўская, Данецкая, Луганская, Херсонская, Запарожская вобласці, Крым. Папуляцыі сустракаюцца спарадычна, займаюць невялікую плошчу, што звязана з экалагічнымі асаблівасцямі віду. Пры спрыяльных умовах, асабліва адсутнасці значнага выпасу, дасягае ўзроўню дамінанта.

Умовы месцапражывання

Сухія бедныя псамафітна-стэпавыя цэнозы баравінных пясчаных тэрас і прыморскіх пяскоў. У стэпавай зоне сустракаецца таксама на супясчаных глебах, па схілах бэлек. Ксерафіт, псамафіт.

Батанічная класіфікацыя

Падвіды

  • Stipa pennata subsp. eriocaulis
  • Stipa pennata subsp. pennata

Сінонімы

Паводле The Plant List на 2010 год[4], у сінаніміку віду ўваходзяць:

  • Stipa anomala P.A.Smirn.
  • Stipa anomala P.A.Smirn. ex Roshev.
  • Stipa appendiculata Čelak.
  • Stipa austriaca (Beck) Klokov
  • Stipa borysthenica Prokudin
  • Stipa disjuncta Klokov
  • Stipa eriocaulis Borbás
  • Stipa gallica (Steven) Čelak.
  • Stipa germanica (Endtm.) Klokov, nom. inval.
  • Stipa graniticola Klokov
  • Stipa joannis Čelak.
  • Stipa lejophylla P.A.Smirn.
  • Stipa lithophila P.A.Smirn. ex Roshev.
  • Stipa oligotricha Moraldo
  • Stipa sabulosa (Pacz.) Sljuss.
  • Stipa tauricola Čelak.
  • Stipa vulgaris Gueldenst., nom. inval.

Выкарыстанне

Гэты від часта вырошчваюць у садках ў якасці дэкаратыўнай расліны.

Пагрозы і ахова

Пагрозамі з’яўляюцца антрапагенныя фактары: перевыпас свойскай жывёлы, распрацоўка пясчаных кар’ераў, аблясенне тэрыторыі. Прыродныя: вузкая эколага-цэнатычная амплітуда, нізкая канкурэнтная здольнасць. Пры ўмове запаведнага рэжыму, пасля пашавай дэмутацыі, аднаўляецца адносна добра, але на наступных стадыях сукцэсіі знікае. Занесены ў Чырвоную кнігі Украіны, прыродаахоўны статус — «уразлівы». Ахоўваецца ў Луганскім  (руск.) (аддзяленне «Стральцоўскі стэп») і Украінскім стэпавым  (руск.) запаведніках і іншых ахоўных аб’ектах[5].

Сустракаецца на тэрыторыі 15 запаведнікаў, размешчаных у еўрапейскай часткі Расіі, на Каўказе і ў Сібіры, а таксама ў шэрагу стэпаў-заказнікаў. На ахоўных участках неабходны кантроль за станам папуляцый[6].

Зноскі

Літаратура

  • Губанов И. А., Киселёва К. В., Новиков В. С., Тихомиров В. Н. 213. Stipa pennata L. (S. joannis Čelak.) — Ковыль перистый // Иллюстрированный определитель растений Средней России. В 3-х томах. — М.: Т-во науч. изд. КМК, Ин-т технолог. иссл, 2002. — Т. 1. Папоротники, хвощи, плауны, голосеменные, покрытосеменные (однодольные). — С. 307. — ISBN 8-87317-091-6.
  • Цвелев Н. Н. Stipa pennata L. — Ковыль перистый // Злаки СССР / Отв. ред. Ан. А. Фёдоров. — Л.: Наука, 1976. — С. 590—591. — 788 с. — 2 900 экз.

Спасылкі

🔥 Top keywords: Галоўная старонкаЯўгенія ЯнішчыцМанумент у гонар савецкай маці-патрыёткі (Жодзіна)Вікіпедыя:ФорумДзікае паляванне караля СтахаАдмысловае:SearchАдмысловае:RecentChangesЛюдзі на балоце (раман)Карлес ПучдэмонВікіпедыя:Праект:Навіны/ПадрыхтоўкаРаіса Андрэеўна БаравіковаУладзімір КараткевічБеларусьУладзімір СцяпанДзеяслоўВасіль БыкаўДзеепрыслоўеЯкуб КоласМаксім ТанкЯнка КупалаМіхась ПазнякоўАлесь РазанаўВікіпедыя:Што такое свабодная энцыклапедыяAP$ENTРазмовы з удзельнікам:Brubaker610Францыск СкарынаГенадзь Пятровіч ПашкоўВікіпедыя:СупольнасцьПомнік Якубу Коласу (Мінск)Другая сусветная вайнаЗамах на Роберта ФіцуУННВМінскРыгор БарадулінПомнік Францыску Скарыну (Мінск, каля Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі)Беларуская моваВікіпедыя:Адмова ад адказнасціУладзімір Пятровіч БутрамееўВалерый Станіслававіч Мянжынскі