AKM

AKM (rus. Автомат Калашникова Модернизированный; bos. Kalašnjikovljeva modernizirana automatska puška) je sovjetska automatska puška kalibra 7,62mm koju je dizajnirao Mihail Kalašnjikov. Riječ je o nadograđenoj verziji puške AK-47 koja je razvijena tokom 1950-ih.

AKM
Upotreba
U službi1959. - do danas
Korisnici SSSR
Ratovividi Upotreba
Proizvodnja
ProizvođačIŠMAŠ
Broj proizvedenih primjerakaoko 100 miliona
VarijanteAKMS
Opis oružja
Težina3,6 kg
Dužina880 mm
Dužina cijevi415 mm
Kalibar7.62x39 mm
Domet400 m
Maks. domet1.000 m
Spremnik municije10, 20, 30, 40 metaka
Brzina paljbe600 metaka u minuti
Brzina zrna715 m/s

U službu sovjetske Crvene armije AKM ulazi 1959. godine te je jedna od verzija iz AK porodice koja se najviše proizvodila. Osim u SSSR-u, puška je našla široku upotrebu u državama članicama Varšavskog pakta kao i azijskim, afričkim i bliskoistočnim zemljama.Osim u SSSR-u (IŽMAŠ, Tula Arsenal) puška se velikim dijelom proizvodila i u drugim zemljama koje su bile sovjetski saveznik.

Pušku je službeno u sovjetskoj vojsci krajem 1970-ih zamijenio AK-74 ali je imala široku primjenu širom svijeta. Većina sovjetskog oružja u svijetu se pogrešno identificira kao AK-47 iako je vjerovatnije da je riječ o AKM-u i kopijama strane proizvodnje.

Opis

AKM je sovjetska automatska puška koja koristi municiju kalibra 7,62x39 mm. Oružje ima automatski i poluautomatski način paljbe te može ispaliti 600 metaka u minuti. Uprkos tome što ga je krajem 1970-ih zamijenio AK-74, AKM je i danas u ruskoj upotrebi (kao rezervno oružje) kao i mnogim zemljama gdje se to oružje izvozilo i/ili proizvodilo.

U odnosu na AK-47, dizajn AKM-a je detaljno optimiziran kako bi nastala puška za masovnu proizvodnju. Zbog toga su neki dijelovi i komponente pojednostavljeni. Kao rezultat tih izmjena, težina puške je smanjena za oko jedan kg dok je povećana preciznost tokom automatske paljbe. Zadržana je cijev s AK-47 koja kao i ostalo sovjetsko oružje ima značajku otpornosti na trošenje i koroziju, posebno kod teških uvjeta na terenu ili stanja municije.

Na AKM se može montirati bajoneta i to modeli M1959 6H3 ili 6H4. Nosač zatvarača je nešto lakši u odnosu na AK-47 te uprkos nekim manjim razlikama u obliku, AKM može koristiti nosač zatvarača i od svog prethodnika.Drveni kundak je duži te pravilnijeg oblika u odnosu na kundak s AK-47 što strijelcu omogućava veću preciznost prilikom rapidne i automatske paljbe.

AKM koristi modificirani mehanizam povratne opruge a izmijenjen je i udarač. Čelični nišan na pušci ima označenu skalu za udaljenosti od 100 do 1.000 m. Za AKM je predviđen bacač granata GP-25 koji se montira na pušku.

Puška koristi isti kalibar municije kao i AK-47: 7,62x39mm. Mehanizam punjenja municijom i paljbe su praktički identični onima od AK-47.

Verzije

AKMS

Glavna verzija AKM-a je AKMS s ugrađenim sklopivim metalnim kundakom umjesto standardnog drvenog. Metalni kundak je nešto drugačiji u odnosu na onaj od prijašnjeg modela AKS-47.

Na osnovu AKM-a razvijene su verzije AKMP, AKML i AKMLP dok je AKMS doveo do razvoja modela AKMSP, AKMSN i AKMSNP. Oni su dizajnirani posebno za padobranske jedinice budući da sklopivi kundak stvara više dodatnog prostora za ostalu vojnu opremu prilikom skakanja iz aviona te prizemljavanja.

Kopije

Poljska je na osnovu AKM-a razvila modificiranu verziju nazvanu Karabinek-granatnik wz. 1974 koja je mogla koristiti 40 mm bacač granata Pallad domaće proizvodnje.

Od ostalih evropskih zemalja, vlastite verzije AKM-a su proizvodili Jugoslavija (Zastava M70, Mađarska (AK-63), Rumunija (PM md. 65), Bugarska i dr.

Na afričkom kontinentu Egipat je proizvodio vlastiti model pod nazivom Misr, a Kina model Type 56.

Upotreba

AKM i njegove kopije koristile su se u mnogim ratovima i sukobima širom svijeta što je vidljivo na sljedećoj tabeli:

AKM u rukama somalskog vojnika.
RatRazdobljeRatRazdoblje
Građanski rat u Laosu1953. - 1975.Zaljevski rat1990. - 1991.
Prvi sudanski građanski rat1955. - 1972.Građanski rat u Ruandi1990. - 1993.
Vijetnamski rat1955. - 1975.Rat u Slovenijijuni - juli 1991.
Nemiri u Sjevernoj Irskojkraj 1960-ih - 1998.Rat u Hrvatskoj1991. - 1995.
Portugalski kolonijalni rat1961. - 1975.Građanski rat u Sierra Leoneu1991. - 2002.
Južnoafrički pogranični rat1966. - 1989.Somalijski građanski rat1991. - danas
Šestodnevni ratjuni 1967.Rat u Bosni i Hercegovini1992. - 1995.
Nigerijski građanski rat1967. - 1970.Prvi čečenski rat1994. - 1996.
Kambodžanski građanski rat1970. - 1975.Rat na Kosovu1998. - 1999.
Jom Kipurski ratoktobar 1973.Drugi liberijski građanski rat1999. - 2003.
Etiopski građanski rat1974. - 1991.Drugi čečenski rat1999. - 2009.
Kambodžansko-vijetnamski rat1975. - 1989.Rat u Afganistanu2001. - danas
Libanonski građanski rat1975. - 1990.Rat protiv terorizma2001. - danas
Zapadnosaharski rat1975. - 1991.Rat u Iraku 2003.2003. - 2011.
Čadsko-libijski sukob1978. - 1987.Meksički drogeraški rat2006. - danas
Kinesko-vijetnamski ratfebruar - mart 1979.Rat u Južnoj Osetiji 2008.august 2008.
Sovjetsko-afganistanski rat1979. - 1989.Kambodžansko-tajlandski granični spor2008. - danas
Iransko-irački rat1980. - 1988.Građanski rat u Libijifebruar - oktobar 2011.
Drugi sudanski građanski rat1983. - 2005.Građanski rat u Siriji2011. - danas
Prvi liberijski građanski rat1989. - 1996.

Korisnici

Tokom Hladnog rata AKM se izvozio u mnoge komunističke zemlje kao i u Aziju, Afriku te na Bliski istok. Oružje se koristi od tog vremena pa sve do današnjih dana odnosno građanskog rata u Libiji, nemira i pobuna u Siriji i ostalo.

Postojeći korisnici

Vojnik afgaške nacionalne vojske s rumunjskom kopijom AKM-a.
Etiopski vojnici naoružani s AKM-om.
Kineska Type 56.
Rumunska verzija AKM-a.

Reference