ماتماتیک

زانستی ژمێریاری

ماتماتیک (لە وشەی یۆنانیی μάθημα، 'زانین، خوێندن، فێربوون') یان بیرکاری پێکدێت لە لێکۆڵینەوە لە بابەتەکانی وەک چەندێتی (تیۆریی ژمارە[١] سترەکچەر (جەبر[٢] بۆشایی (ئەندازە[١] و جیاکاری و تەواوکاری (شیکاری).[٣][٤][٥] ھیچ پێناسەیەکی قبووڵکراوی گشتی نییە.[٦][٧]

ماتماتیک
لقیزانستی سروشتی
بەشێکە لەscience, technology, engineering, and mathematics، زانستی شێوەیی، زانستە وردەکان
بەکارھێنانزانست، mathematical modelling، ئەندازیاری، زانیاری ماڵی، ژمارەکردن
ناو بە زمانی فەرمیμᾰθημᾰτικά
بوارەکانی خوێندنشتی بیرکارانە
ھاشتاگmath، mathematics، maths
جێبەجێکاربیرکار، mathematics student
بەستەرhttp://data.thenextweb.com/tnw/entity/mathematics
بەستەری "ستاک ئێکسچەینج"https://math.stackexchange.com
تاگی "ستەک ئێکسچەینج"https://stackoverflow.com/tags/math، https://gamedev.stackexchange.com/tags/mathematics
ماتماتیکزانی یۆنانی ئیقلیدس، سەدەی ٣ەم پ. ز. بەپێی خەیاڵی ڕافایێل لە ئەم وردەکارییەی تابلۆی قوتابخانەی ئەسینا (١٥٠٩–١٥١١)[ئ]

بیرکاران بەردەوام بۆ نەخشگەلی بنەڕەتی دەگەڕێن، گومانە تازەکان دەکەن بە ڕێسا، و بە ھەڵھێنجان لە پێناسەکان و بەڵگەنەویستەکان بە چەشنی گونجاو ھەڵبژێردراو بناغەی ڕاستی دادەنێن.

لەسەر ئەوەی کە ئاخۆ شتانی بیرکارانە (وەکوو ژمارەکان یان خاڵەکان) سروشتین و خۆڕسکانە بوونیان ھەیە یان مرۆڤ خولقاندوونی ھێشتا باس و گفتوگۆ دەکرێت. بیرکار «بێنجەمین پێرس» ئەوھا بیرکاری دەناسێنێت: «ئەو زانستەی کە دەرەنجامە پێویستەکانمان بۆ گەڵاڵە دەکات». لە لایەکی ترەوە، ئەلبێرت ئەینشتاین، دەڵێت: «تا ئەو شوێنەی کە یاساکانی بیرکاری ئاماژە بە ڕاستەقینە دەدەن، بێگومان نین؛ و تا ئەو شوێنەی کە بێگومانن، ئاماژە بە ڕاستەقینە نادەن».

بە کەڵک وەرگرتن لە دەرھەستکاری و بە بەکارھێنانی ئاوەز، زانستی بیرکاری ھەرڕۆژ لە گەشە و پەرەسەندندایە. بوارەکانی ژماردن، پێوان، توێژینەوەی ژێرجڵەوانەی شێوە ئەندازەیییەکان، و جووڵەی شتە فیزیکییەکان ھەرڕۆژ بەربڵاوتر و بەرینتر دەبن.

بوارەکانی ماتماتیک

چەندێتی

لێکۆڵینەوەی چەندێتییەکان بە ژمارەکانەوە دەست پێدەکات:

ژمارە سروشتییەکانژمارە تەواوەکانژمارە ڕێژەیییەکانژمارە ڕاستییەکانژمارە ئاوێتەکان

بۆشایی

لێکۆڵینەوی فەزا بە ئەندازەوە دەست پێدەکات:

ئەندازەسێگۆشەزانیئەندازەی جیاکارانەتۆپۆلۆژیئەندازەی فراکتالی

گۆڕان

ئاڕاستەکراوەکانجیاکاری و تەواوکاریی ئاڕاستەکراوھاوکێشە جیاکارییەکانسیستەمی دینامیکالبیردۆزی شێواوی

پێکھاتە

بیردۆزی ژمارەجەبری پەتیبیردۆزی گرووپبیردۆزی تیۆری

بناغەکان و فەلسەفە

ژیربێژیتیۆری کۆمەڵەبیرۆدۆزی پۆلێن

تێبینییەکان

سەرچاوەکان