Premier Estonii

Premier Estonii (est. Eesti Vabariigi peaminister) – szef rządu i egzekutywy Republiki Estońskiej.

Premier Estonii
Eesti Vabariigi peaminister
Obecny peaminister
Obecny Premier Estonii
Stanowisko
Państwo

 Estonia

Data utworzenia

24 lutego 1918

Pierwszy peaminister

Konstantin Päts

Długość kadencji

nie dłużej niż kadencja Zgromadzenia Narodowego

Obecny peaminister

Kaja Kallas

Obecny od

26 stycznia 2021

Siedziba

Dom Stenbocka, Tallinn

Strona internetowa
Estonia
Godło Estonii
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Estonii

Wikiprojekt Polityka

Obecnie urząd ten pełni Kaja Kallas, która została zaprzysiężona 26 stycznia 2021[1].

Wybory

Premierem Estonii może zostać każda osoba wskazana przez Prezydenta Estonii, jednak w praktyce, z uwagi na odpowiedzialność przed Zgromadzeniem Państwowym, jest to lider partii rządzącej lub lider większego koalicjanta w koalicji.

Kandydat desygnowany na premiera w ciągu 14 dni od otrzymania od prezydenta misji utworzenia rządu przedstawia Zgromadzeniu Narodowemu proponowany skład swojego rządu. Zgromadzenie Narodowe głosuje nad propozycją bez debaty w jawnym głosowaniu. Po uzyskaniu zgody Zgromadzenia Narodowego premier w ciągu 7 dni przedstawia skład rządu prezydentowi, który w ciągu 3 dni ten rząd powołuje[2].

Jeżeli zaproponowana przez prezydenta osoba nie uzyska bezwzględnej większości w Zgromadzeniu Narodowym lub odmówi przyjęcia urzędu, prezydentowi przysługuje prawo desygnowania drugiego kandydata. Jeżeli scenariusz powtórzy się w stosunku do drugiego kandydata, prawo do mianowania kandydata na premiera przechodzi na rzecz Zgromadzenia Narodowego. Jeżeli misja powołania premiera nie powiedzie się trzeciemu kandydatowi, prezydent rozwiązuje Zgromadzenie Narodowe i zarządza nowe wybory parlamentarne[2].

Jeżeli dana osoba jest deputowanym do Zgromadzenia Narodowego to w momencie objęcia stanowiska premiera lub ministra w Rządzie Estonii jej mandat ulega zawieszeniu. Na czas zawieszenia mandatu obowiązki deputowanego pełni kolejny przedstawiciel danej partii na liście wyborczej. Z chwilą rezygnacji ze stanowiska premiera lub ministra, ustaje mandat zastępcy i kończy się zawieszenie pierwotnego mandatu[3].

Odwołanie

Zgromadzenie Narodowe może wyrazić wotum nieufności wobec pojedynczego ministra, premiera bądź całemu Rządowi Estonii. Wotum nieufności wymaga pisemnego wniosku 1⁄5 członków Zgromadzenia Narodowego. Wniosek jest głosowany najwcześniej na 3. dzień po jego wniesieniu, chyba że Rząd Estonii nakaże wcześniejsze głosowanie. W przypadku wyrażenia wotum nieufności wobec Rządu lub premiera prezydent może na wniosek Rządu zarządzić w ciągu 3 dni przedterminowe wybory parlamentarne[4].

Wicepremierzy

Zgodnie z Konstytucją Estonii, premierowi przysługuje prawo do mianowania dwóch zastępców, którzy zastępują go podczas jego nieobecności. Premier ustanawia zakres obowiązków każdego ze swoich zastępców[5].

Immunitet

Premierowi przysługuje immunitet identyczny do tego, który przysługuje członkom Zgromadzenia Narodowego. Do odpowiedzialności może zostać pociągnięty tylko na wniosek Kanclerza Sprawiedliwości po uzyskaniu zgody większości członków Zgromadzenia Narodowego. Z chwilą uprawomocnienia się wyroku, wygasa funkcja skazanej osoby w Rządzie Estonii[6].

Lista osób pełniących funkcję premiera

Osobny artykuł: Premierzy Estonii.
#Imię i NazwiskoPortretKadencjaPartia politycznaRząd
OdDo
Edgar Savisaar(ur. 1950)[7][8] 3 kwietnia 199029 stycznia 1992RR
Tiit Vähi(ur. 1947)[8] 30 stycznia 199221 października 1992Bezpartyjny1
1Mart Laar(ur. 1960)[9][8] 21 października 19928 listopada 1994RKEI1
2Andres Tarand(ur. 1940)[8] 8 listopada 199417 kwietnia 1995SDE
3Tiit Vähi(ur. 1947)[8] 17 kwietnia 19956 listopada 1995EK2
6 listopada 199517 Marca 19973
4Mart Siimann(ur. 1946)[8] 17 marca 199725 marca 1999EK
(1)Mart Laar(ur. 1960)[9][8] 25 marca 199928 stycznia 2002Isamaaliit2
6Siim Kallas(ur. 1948)[8] 28 stycznia 200210 kwietnia 2003RE
7Juhan Parts(ur. 1966)[8] 10 kwietnia 200312 kwietnia 2005RP
8Andrus Ansip(ur. 1956)[8] 12 kwietnia 20055 kwietnia 2007RE1
5 kwietnia 20074 kwietnia 20112
6 kwietnia 201126 marca 20143
9Taavi Rõivas(ur. 1979)[8] 26 marca 201430 marca 2015RE1
30 marca 201523 listopada 20162
10Jüri Ratas(ur. 1978)[8] 23 listopada 201629 kwietnia 2019EKK1
29 kwietnia 201926 stycznia 20212
11Kaja Kallas(ur. 1977)[8] 26 Stycznia 202118 Lipca 2022RE1
18 Lipca 202217 Kwietnia 20232
17 kwietnia 2023Obecnie3

Przypisy

Linki zewnętrzne