Јапонски календар

Јапонските календари вклучуваат низа официјални и неофицијални системи. Во моментов, Јапонија го користи грегоријанскиот календар заедно со годишните означувања во кои се наведува годината на владеењето на сегашниот цар.[1]

Календар од 1729 г., во кој се користела календарската постапка „Јокјо“, објавена од храмот Исе

Историја

Месечево-сончевиот кинески календар бил донесен во Јапонија преку Кореја во средината на шестиот век. Потоа, Јапонија користела различни кинески процедури за календар, а од 1685 година користела јапонска варијанта на кинеските процедури. Но, во 1873 година, како дел од јапонската модернизација на периодот Мејџи, бил воведен календар заснован врз сончевиот Грегоријански календар.[2] Денес во Јапонија, стариот кинески календар е практично игнориран, а прославите на месечевата нова година се ограничени на кинески и други азиски заедници на имигранти.

Јапонија има повеќе од еден систем за определување години[3] вклучувајќи ги:

  • Кинескиот сексагенарен циклус бил воведен рано во Јапонија.[4] Често се користел заедно со имињата ерите, како во календарот од 1729 г. прикажан погоре. Но, денес, циклусот ретко се користи освен околу Нова година.
  • Системот на јапонска ера (元号, gengō) исто така бил донесен во Кина и се користел сè до 701 година од нашата ера.[5] Од стапување на престолот на царот Таишо во 1912 година, владеењето на секој император започнувала нова ера. Пред ерата на 1868 година, имињата на ерите честопати биле прогласени и од други причини.[6] Овој систем исто така се користел во општа употреба во приватниот или личниот бизнис.
  • Јапонската царска година (皇紀, kōki, or 紀元 kigen) се основа врз датумот на легендарното основање на Јапонија од страна на царот Џиму во 660 година пред наша ера.[7] Првпат се користела во официјалниот календар во 1873 година. Сепак, никогаш не ги заменила имињата на ерите, а од Втората светска војна била напуштена.[8]
  • Западниот систем „наша ера“ (Anno Domini) (西暦, seireki) постепено стапил во општа употреба уште од периодот Мејџи.[9] Сега, повеќето луѓе го знаат системот, исто како што ги знаат имињата на ерите.

Официјален календар

Години

Официјалниот систем познат како nengō (年号) (или gengō (元号)), се користи уште од крајот на 7 век. Годините се нумерираат во кралски ери, кои ги именува владеечкиот цар. Започнувајќи од Мејџи (1868–1912), секое владеење било една ера, но многумина од претходните цареви прогласувале нова ера по секој голем наста. Така, владеењето на последниот цар пред периодот Мејџи (1846–1867) било поделено на седум ери, од кои едната траела само една година. Системот „ненго“ останува во широка употреба, особено на официјални документи на владата.[10]

Царскиот систем (kōki) се користел од 1872 година до Втората светска војна. Царската година 1 (Коки 1) била годината кога легендарниот цар Џиму ја основал Јапонија - 660 година п.н.е. според грегоријанскиот календар. Употребата на датирање според системот „коки“ може да биде националистички сигнал, кој посочува дека историјата на царското семејство во Јапонија е подолга од онаа на христијанството, односно на системот Ано Домини. Годината 2600 според системот „коки“ (1940 од нашата ера) била посебна година. Летните олимписки игри во 1940 година и „Експо“ во Токио биле планирани како јубилејни настани, но биле откажани заради Втората сино-јапонска војна. Јапонскиот авион Мицубиши А6М го добил името по оваа година. По Втората светска војна, Соединетите држави ја окупирале Јапонија, и ја прекинале употребата на системот коки од страна на службените лица. Денес овој систем ретко се користи, освен во некои судски контексти.

Законот од 1898 година што го одредува поставувањето на престапните години е официјално заснован врз системот „коки“, користејќи формула која е еквивалентна на онаа на грегоријанскиот календар: ако бројот на годината од системот „коки“ е деллив со четири, тоа е престапна година, освен кога бројот минус 660 е деллив со 100, а не со 400. Така, на пример, годината 2560 според „коки“ (1900 година од нашата ера) е деллива со 4, но 2560 - 660 = 1900, што е делливо со 100, а не со 400. Според ова, годината од „коки“ системот 2560 не е престапна година, исто како и во повеќето делови на светот.

Сегашната ера, Рејва, официјално започна на 1 мај 2019 година. Името на новата ера го објави јапонската влада на 1 април 2019 година, еден месец пред доаѓањето на Нарухито на престолот. Претходната ера, Хејсеи, заврши на 30 април 2019 година, откако поранешниот цар на Јапонија, Акихито, го напушти престолот.

Сезони

Македонско имеЈапонско имеИзговорТрадиционални датуми
Пролетхару21 март - 20 јуни
Летонатсу21 јуни - 8 октомври
Есенаки9 октомври - 7 декември
Зимафују8 декември - 20 март

Погледнете исто така „ Сезонски денови “, подолу.

Месеци

Слика на која се слави Хазуки, осмиот месец.

Современите јапонски имиња за месеците буквално се преведуваат како „прв месец“, „втор месец“ и така со ред. Соодветниот број е комбиниран со наставката 月 ( -гацу, „месец“). Во табелата подолу се користат традиционални броеви, но употребата на западните броеви ( 1月 , 2月 , 3月 итн.) е вообичаена.

Покрај тоа, секој месец има традиционално име кое сè уште се користи во некои области, како што е поезијата. Воведниот пасус на писмо или поздрав во говорот може да содржи едно од овие имиња за да го пренесе чувството на сезоната. Некои, како што се Јајој и Сацуки, имаат двојна употреба: како лични имиња, обично за жени. Овие имиња на месеците се појавуваат од време на време на џидајгеки, современи телевизиски емисии и филмови поставени во периодот Едо или порано.

Стариот јапонски календар бил прилагоден месечев календар, заснован врз кинескиот календар, и годината - а со тоа и месеците - започнувала некаде околу 3 до 7 недели подоцна од модерната година, така што во историски контексти не е целосно точно да се изедначи првиот месец со јануари.

Македонско имеОпшто јапонско имеТрадиционално јапонско име
Јануари一月 ( ичигацу )Mutsuki (睦月, "Месец на љубов").[11]
Февруари二月 ( нигацу )Kisaragi (如月) или Kinusaragi (衣更着, "Менување облека").
Март三月 ( сангацу )Yayoi (弥生, "Нов живот").
Април四月 ( шигацу )Uzuki (卯月, "u-no-hana month"). У-не-Хана ( 卯の花 ) е цвет, од родот Деутсија.[12]
Мај五月 ( Гогацу )Satsuki (皐月) или Sanaetsuki (早苗月, "Месец за раното садење на ориз").
Јуни六月 (рокугацу)Minazuki (水無月, "Месец на вода"). 無 карактер, што вообичаено значи „отсутен“ или „нема“, е овде јадеј, односно се користи само за звукот „на“. Во ова име, na е всушност посесивна честичка, така што „minazuki“ значи „месец на вода“, а не „месец без вода“, а тоа се однесува на поплавување на оризовите полиња, за кои е потребна голема количина вода.[13]
Јули七月 (шичигацу)Fumizuki (文月, "Месец на знаење").
Август八月 (хачигацу)Hazuki (葉月, "Месец на лисја"). На старо јапонски, месецот се викал 葉落ち月 ( Хаочизуки, или „Месец на паѓање на лисјата“).
Септември九月 ( кугацу )Nagatsuki (長月, "Долгиот месец").
Октомври十月 ( југацу )Каназуки или Kaminazuki (神無月, Месец на боговите).
Ноември十一月 (јуичигацу)Shimotsuki (霜月, "Месец на мраз").
Декември十二月 ( јунигацу )Shiwasu (師走, "Свештениците што трчаат"). Ова се однесува на свештениците што се зафатени на крајот на годината за новогодишните подготовки и благослови.

Поделби во месецот

Јапонија користи седумдневна недела, усогласена со западниот календар. Седумдневната недела, со имиња за деновите што одговараат на латинскиот систем, била донесена во Јапонија околу 800 година од нашата ера, со будистичкиот календар. Системот се користел за астролошки цели до 1876 година.

Имињата на деновите потекнуваат од петте видливи планети, кои пак се именувани по петте кинески елементи (метал, дрво, вода, оган, земја), како и од месечината и сонцето (јин и јанг). За потеклото на имињата на деновите во неделата, видете во Источноазиски седум луминари.

ЈапонскиИзговорЕлемент (планета)Македонско име
日曜日ничијобиСонцеНедела
月曜日гецујобиМесечинаПонеделник
火曜日кајобиОган ( Марс )Вторник
水曜日суијобиВода ( Меркур )Среда
木曜日мокујобиДрво ( Јупитер )Четврток
金曜日кинјобиМетал ( Венера )Петок
土曜日дојобиЗемја ( Сатурн )Сабота

Неделата и саботата се сметаат за „денови за одмор“, во западен стил. Од крајот на 19 век, денот недела се сметал за „целосен одмор“, а денот сабота за полуодмор. Овие денови немаат религиозно значење (освен за оние кои веруваат во христијанството или јудаизмот). Многумина јапонски трговци не ги затвораат продавниците во сабота или недела, затоа што се очекува дека многумина канцелариски работници и нивните семејства ќе ги посетат продавниците за време на викендот. Во старата песна на јапонската царска морнарица (月月火水木金金) се пее: „Ние работиме во текот на целата недела“.

Јапонците исто така користат десет-дневни периоди наречени џун. Секој месец се дели грубо на три 10-дневни периоди:

  • Првиот (од 1 до 10) е jōjun (上旬, upper jun)
  • Вториот (од 11-ти до 20-ти), chūjun (中旬, middle jun)
  • Последниот (од 21-ви до крајот на месецот), gejun (下旬, lower jun) .

Овие често се користат за да се означат приближни периоди, на пример, „температурите се типични за џоџун во април“, или „се очекува гласање за нацрт-законот за време на геџун овој месец“.

Денови во месецот

Секој ден во месецот има полусистематско име. Деновите начелно користат кун (јапонски) бројчени читања до десет, а потоа он (кинеско читање), но има некои неправилности. Табелата подолу ги прикажува датумите напишани со традиционални броеви, но употребата на арапски броеви ( 1日 , 2日 , 3日 итн.) е исклучително честа појава во секојдневната комуникација, што претставува речиси норма.

Број на денЈапонско имеИзговор
1一日цуитачи
2二日футсука
3三日мика
4四日јака
5五日итука
6六日муика
7七日нанока
8八日јака
9九日коконока
10十日тока
11十一日јуичи ничи
12十二日јуни ничи
13十三日јусан ничи
14十四日јујока јукон ниши
15十五日југо ничи
Број на денЈапонско имеИзговор
16十六日јуроку ниши
17十七日јушичи ничи
18十八日јухачи ничи
19十九日јукју ниши јуку ниши
20二十日хетсука
21二十一日ниџичи-ниши
22二十二日нижани-ниши
23二十三日нијасан-ниши
24二十四日ниџиока ниџион-ниши
25二十五日нижго-ниши
26二十六日нижероку-ниши
27二十七日ниџишичи-ниши
28二十八日нихахачи-ниши
29二十九日ниџиски-ниши ничку-ниши
30三十日санџи-ниши
31三十一日санџичи-ниши

Цуитачи е форма на цуки-тачи ( 月立ち ), што значи „почеток на месецот“. Последниот ден во месецот е наречен цугомори, што значи „скриена месечина“. Овој класичен збор потекнува од традицијата на месечево-сончевиот календар.

Триесеттиот ден од месецот бил наречен мисока, а 20-тиот се нарекува хетсука. Денес, термините за броевите 28–31 плус ничи се многу почести. Како и да е, мисока многу повеќе се користи во договорите, со што се означува дека плаќањето треба да се изврши на или до последниот ден во месецот, без оглед на бројот на денови. Новогодишната ноќ е позната како „омисока“ (големиот 30-ти), и тој термин сè уште е во употреба.

Постои традиционално верување дека некои денови се среќни ( кичиџицу ) или несреќни. На пример, некои луѓе избегнуваат да започнат нешто во ден што се смета за несреќен.[14]

Национални празници

Коинобори, знамиња украсени како кои, се популарни украси околу „Денот на децата“

По Втората светска војна, имињата на јапонските национални празници биле целосно променети заради принципот на секуларната држава (член 20 од уставот на Јапонија). Иако многу од нив всушност потекнувале од шинтоизмот, будизмот и важните настани што се однесуваат на јапонското царско семејство, не е лесно да се разберат оригиналните значења од површните и нејасните официјални имиња.

Забелешки: Денови помеѓу два национални празници се сметаат за граничен празник. Ова се однесува на 4 мај, кој е празник секоја година. Кога националниот празник паѓа во недела, следниот ден кој не е празник (обично понеделник) се зема како празник.

Јапонски национални празници
ДатумМакедонско имеЈапонско имеИзговор
1 јануариНова година元日Ганџитсу
Втор понеделник од јануариДен на полнолетност成人の日Сејџин но хи
11 февруариНационален ден на основање 建国記念の日Кенкоку кинен но хи
23 февруариЦарски роденден天皇誕生日Тено танџоби
20 или 21 мартПрослава на пролетната рамноденица春分の日Шунбун но хи
29 априлДенот на Хирохито*昭和の日Шова но хи
3 мајДен на спомен на уставот*憲法記念日Кенпо кинеби
4 мајДен на зеленило*みどり(緑)の日Мидори но хи
5 мајДен на детето*子供の日Кодомо но хи
Трет понеделник од јулиДен на морнарицата海の日Уми но хи
11 августДен на планината山の日Јама но хи
Трет понеделник од септемвриДен на почит кон постарите敬老の日Keirō no hi
23 или 24 септемвриПрослава на есенската рамноденица秋分の日Шубун но хи
Втор понеделник од октомвриДен на зравје и спорт体育の日Таику но хи
3 ноемвриДен на културата文化の日Бунка но хи
23 ноемвриДен на благодарност кон трудот勤労感謝の日Кинро канша но хи
Традиционален датум на кој според легендата царот Џиму ја основал Јапонија во 660 година п.н.е.
* Дел од Златната недела .

Временска рамка за промени во националните празници

  • 1948: Воведени се следниве национални празници: Нова Година, Ден на полнолетство, Ден на спомен на уставот, Ден на децата, есенска рамноденица, Ден на културата, Ден на благодарност кон трудот.
  • 1966: Ден на здравјето и спортот кој бил воведен во спомен на Олимпијадата во Токио во 1964 година, како и прослава за пролетната рамноденица.
  • 1985: Реформа на законот за национални празници, воведен на 4 мај, кој е ден меѓу два други национални празници, да биде исто така празник.
  • 1989: По смртта на царот Хирохито на 7 јануари, царскиот роденден го славеле на 23 декември, а Денот на зеленило го вовеле наместо роденденот на поранешниот цар.
  • 2000, 2003: Системот на среќен понеделник (ハッピーマンデー制度, Happī Mandē Seido) пренел неколку празници во понеделник.
  • 2005, 2007: Според одлука од мај 2005 година, започнувајќи со 2007 година Денот на зеленилото бил преместен од 29 април до 4 мај.
  • 2014: Ден на планината бил утврден како нов празник, што се одбележува почнувајќи од 2016 година.
  • 2019: Не се слави роденденот на царот.

Вообичаени проблеми во современа Јапонија

Грегоријански месеци и „Едномесечно одложување“

За разлика од другите источноазиски земји како Кина, Виетнам, Кореја и Монголија, Јапонија скоро целосно го заборави кинескиот календар . Од 1876 година, јануари официјално се смета за „прв месец“ дури и при одредување датум на јапонски традиционални фолклорни настани (другите месеци се исти: февруари како втор месец, март како трет, и така натаму). Но, овој систем често има сезонски разлики, бидејќи настанот е 3 до 7 недели порано според традиционалниот календар. Современата јапонска култура измислила еден вид компромис на поставување датуми за фестивали наречени Цуки-окуре („Едномесечно одложување“) или Чуреки („Еклектичен календар“). Фестивалот се слави само еден месец подоцна од датумот на грегоријанскиот календар. На пример, будистичкиот фестивал Обон се слави 15-от ден од 7-ми месец. На многу места верските служби се одржуваат на 15 јули. Сепак, во некои области, обредите се одржуваат на 15 август, што е сезонски близу до стариот календар. (Општиот поим „празник Обон“ секогаш се однесува на средината на август). Иако ова е само обичај, широко се користи кога се одредуваат датумите на многу народни настани и верски фестивали. Но, јапонската нова година е исклучок. Датумот на јапонската нова година е секогаш 1 јануари.

1 април

Првиот ден од април има големо значење во Јапонија. Тој ден го означува почетокот на фискалната година на владата.[15] Корпорациите често се формираат или се спојуваат на тој датум. Во последниве години, општините денот го користат за спојувања. На овој датум, многу нови вработени започнуваат со работа, а тоа е почеток на бројни закупи на недвижнини. Учебната година започнува на 1 април.

Поврзано

  • Јапонски празници
  • Пресметување на времето во Источна Азија
  • Јикан Јуниши
  • Список на киго

Наводи

Надворешни врски

🔥 Top keywords: Главна страницаМакедонски претседателски избори (2024)Македонски парламентарни избори (2024)Специјална:БарајГордана Силјановска-ДавковаМакедонски парламентарни избори (2020)Карлес ПуџдемонСписок на македонски народни поговоркиОче нашСтево ПендаровскиСредоземно МореМакедонијаБилјана ВанковскаМочуриштеГоце ДелчевСпецијална:СкорешниПромениМасакр во СребреницаСкопјеМарија АнтоанетаЛокални избори во Македонија (2021)Министерство за животна средина и просторно планирањеСвети Кирил и МетодијЈане СанданскиКиро ГлигоровСвети Климент ОхридскиСкиентологијаБалканска приказна (ТВ-серија)Втора светска војнаБедија БеговскаДржавни празници во МакедонијаХемофилијаМакедонски претседателски избори (2019)Хороскопски знациГригор ПрличевПретседател на МакедонијаКонстантин МиладиновИзбори во МакедонијаМакедонска крвава свадбаНационален парк Галичица